Postanowienie DS.523.733.2024

Na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572 t. j.) w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz.U. z 2019 r. poz. 1781 t. j.) oraz w związku z art. 77 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 4.05.2016, str. 1, Dz. Urz. UE L 127 z 23.05.2018, str. 2 oraz Dz. Urz. UE L 74 z 4.03.2021, str. 35), Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych

postanawia

odmówić wszczęcia postępowania w sprawie skargi G. (…) Sp. z o.o. z siedzibą w E. przy ul. (…), reprezentowanej przez Członka Zarządu - Panią M. R., dotyczącej monitorowania terenu firmy G. (…) Sp. z o.o. oraz wizerunku osób przebywających na jej terenie za pomocą monitoringu wizyjnego przez Pana Z. W., zam. w E. przy ul. (…).

Uzasadnienie

Do Urzędu Ochrony Danych Osobowych w dniu 6 lutego 2024 r. wpłynęła skarga G. (…) Sp. z o.o. z siedzibą w E. przy ul. (…) (zwaną dalej Spółką), reprezentowanej przez Członka Zarządu - Panią M. R., dotycząca monitorowania terenu firmy G. (…) Sp. z o.o. oraz wizerunku osób przebywających na jej terenie za pomocą monitoringu wizyjnego przez Pana Z. W., zam. w E. przy ul. (…) (zwanego dalej Skarżonym). Spółka podniosła w skardze, że – cyt. „(…) na balkonie na I piętrze budynku znajdującego się na sąsiedniej nieruchomości przy ul. (…) została zamontowana kamera skierowana wyłącznie na nieruchomość G. (…) sp. z o.o. przy ul. (…), co jest widoczne na załączonych zdjęciach. Sposób skierowania kamery wyklucza, aby służyła ona zapewnieniu bezpieczeństwa budynkowi przy ul. (…), gdyż swoim zasięgiem obejmuje wyłącznie nieruchomość Spółki, która jest ogrodzona od nieruchomości przy ul. (…). Została ona zamontowana wyłącznie po to, aby nagrywać to, co dzieje się na nieruchomości Spółki. Spółka nigdy nie wyrażała na to zgody. Kamera utrwala zatem wizerunek korzystających z nieruchomości Spółki, w tym jej zarząd i współpracowników bez zgody tych osób”.

W związku z powyższym, Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych (zwany dalej: Prezesem UODO) zważył co następuje.

Zgodnie z przepisem art. 61 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572 t. j.) zwanej dalej Kpa, postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Natomiast stosownie do art. 61a Kpa, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 Kpa, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 Kpa „z innych uzasadnionych przyczyn” może mieć miejsce w sytuacjach oczywistych, niewymagających analizy sprawy i przeprowadzenia dowodów. tj. gdy „na pierwszy rzut oka” można stwierdzić, że brak jest podstaw do prowadzenia postępowania (por. wyrok NSA z dnia 22 maja 2015 r., sygn. akt II OSK 2671/13).

Organ administracji publicznej rozpatrując wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego, ma obowiązek zbadać czy nie zachodzi żadna z przesłanek wykluczających wszczęcie takiego postępowania, o których mowa w art. 61a Kpa.

Stosownie do dyspozycji art. 28 Kpa stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Uprawnienie to oparte jest na przepisach prawa materialnego i przysługuje jedynie podmiotom, których interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. O tym więc czy dany podmiot posiada przymiot strony w konkretnym postępowaniu decyduje norma prawna, z której dla tego podmiotu wynikają wprost określone prawa i obowiązki.

Interes prawny pojawia się wówczas, gdy istnieje związek między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegający na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego (por. wyrok NSA z dnia 2.06.1998r., sygn. akt IV SA 2164/97). Od tak rozumianego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, czyli sytuację, w której dany podmiot jest co prawda bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednakże nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 5.12.2007r., sygn. akt VII SA/Wa 1550/07). Jak zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w wyroku z dnia 9.11.2007 r. (sygn. akt VII SA/Wa 550/07) podmiot, dla którego z przepisów prawa materialnego nie wynikają żadne uprawnienia ani obowiązki, nie ma przymiotu strony w świetle art. 28 Kpa i nie jest legitymowany do żądania wszczęcia postępowania, czy też kwestionowania zapadłych w tym postępowaniu rozstrzygnięć.

Stosownie do art. 1 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 4.05.2016, str. 1, Dz. Urz. UE L 127 z 23.05.2018, str. 2 oraz Dz. Urz. UE L 74 z 4.03.2021, str. 35), zwanego dalej rozporządzeniem 2016/679, rozporządzenie to chroni podstawowe prawa i wolności osób fizycznych, w szczególności ich prawo do ochrony danych osobowych. Istotą powyższej regulacji nie jest ochrona samych danych jako dóbr chronionych, ale ochrona osób fizycznych (każdego człowieka) przed negatywnymi konsekwencjami wynikającymi z niezgodnego z prawem przetwarzania danych (por. Fajgielski Paweł, Komentarz do rozporządzenia nr 2016/679 w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE. Ogólne rozporządzenie o ochronie danych. Ustawa o ochronie danych osobowych). Zagwarantowane w rozporządzeniu 2016/679 prawo osoby, której dane dotyczą, do ochrony tych danych przysługuje więc nie Spółce, lecz osobom fizycznym, których dane osobowe są przetwarzane. W świetle powyższego interes Spółki w tej sprawie może stanowić jedynie interes faktyczny, nie dający jej uprawnienia do złożenia skargi w imieniu osób fizycznych.

Zgodnie z art. 77 ust. 1 rozporządzenia 2016/679 każda osoba, której dane dotyczą, ma prawo wnieść skargę do organu nadzorczego, w szczególności w państwie członkowskim swojego zwykłego pobytu, swojego miejsca pracy lub miejsca popełnienia domniemanego naruszenia, jeżeli sądzi, że przetwarzanie danych osobowych jej dotyczące narusza niniejsze rozporządzenie. Natomiast zgodnie z art. 57 ust. 1 lit. f rozporządzenia 2016/679 organ nadzorczy na swoim terytorium rozpatruje skargi wniesione przez osobę, której dane dotyczą, lub przez podmiot, organizację lub zrzeszenie zgodnie z art. 80, w odpowiednim zakresie prowadzi postępowania w przedmiocie tych skarg i w rozsądnym terminie informuje skarżącego o postępach i wynikach tych postępowań, w szczególności jeżeli niezbędne jest dalsze prowadzenie postępowań lub koordynacja działań z innym organem nadzorczym.

Artykuł 80 ust. 1 rozporządzenia 2016/679 stanowi, że osoba, której dane dotyczą, ma prawo umocować podmiot, organizację lub zrzeszenie – które nie mają charakteru zarobkowego, zostały należycie ustanowione zgodnie z prawem państwa członkowskiego, mają cele statutowe leżące w interesie publicznym i działają w dziedzinie ochrony praw i wolności osób, których dane dotyczą, w związku z ochroną ich danych osobowych – do wniesienia w jej imieniu skargi oraz wykonywania w jej imieniu praw, o których mowa w art. 77, 78 i 79, oraz żądania w jej imieniu odszkodowania, o którym mowa w art. 82, jeżeli przewiduje to prawo państwa członkowskiego. Spółka prawa handlowego nie spełnia przesłanek podmiotu umocowanego do złożenia skargi na rzecz osób, których dane dotyczą, określonych w art. 80 rozporządzenia 2016/679.

W związku z powyższym umieszczenie kamery i rejestrowanie za jej pomocą terenu Spółki oraz wizerunku osób przebywających na terenie Spółki nie może być przedmiotem postępowania przed Prezesem Urzędu Ochrony Danych Osobowych zainicjowanego złożeniem skargi przez tą Spółkę. Tym samym też w przedmiotowej sprawie Spółka nie może skutecznie wnieść podania zastępując przy tym osoby fizyczne w ich uprawnieniu.

Na marginesie należy również wskazać, że żaden przepis rozporządzenia 2016/679 ani ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz.U. z 2019 poz. 1781 t. j.), nie uprawnia Prezesa UODO do wydawania nakazów dotyczących usunięcia kamer. W sferze kompetencji Prezesa UODO mieści się rozpatrywanie spraw związanych z przetwarzaniem danych osobowych, nie zaś rozpatrywanie spraw dotyczących instalacji czy demontażu monitoringu (kamer). Prezes UODO nie ma bowiem kompetencji do dokonania oceny podania w tym przedmiocie oraz przeprowadzenia w ww. zakresie postępowania administracyjnego.

Odnosząc się zaś do wniosku Spółki w zakresie nałożenia na Skarżonego administracyjnej kary pieniężnej wskazać należy, że wśród uprawnienia organów nadzorczych określonych w art. 58 rozporządzenia 2016/679 znajduje się m.in. uprawnienie do nakładania administracyjnych kar pieniężnych na mocy art. 83 rozporządzenia 2016/679, zależnie od okoliczności konkretnej sprawy (art. 58 ust. 2 lit. i rozporządzenia 2016/679). Skorzystanie z tego środka naprawczego jest jednak autonomiczną decyzją organów nadzorczych, niezależną od woli osoby składającej skargę.

W tym stanie faktycznym i prawnym Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych postanowił jak na wstępie.