Decyzja ZSPU.421.3.2019

Na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.), art. 7 ust. 1, art. 60, art. 102 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1781) oraz art. 57 ust. 1 lit. a), art. 58 ust. 2 lit. d) oraz i) w zw. z art. 5 ust. 1 lit. a), e) i f) oraz ust. 2, art. 24 ust. 1 i 2, art. 28, art. 30 ust. 1 lit. d) i f) oraz art. 32, a także art. 83 ust. 1 – 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 4.05.2016, str. 1 oraz Dz. Urz. UE L 127 z 23.05.2018, str. 2),

po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie przetwarzania danych osobowych przez Burmistrza G., Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych

I.

stwierdzając naruszenie przez Burmistrza G. przepisów:

a)

art. 5 ust. 1 lit. a) oraz f) w zw. z art. 5 ust. 2 ogólnego rozporządzenia o ochronie danych, tj. zasady zgodności z prawem i zasady poufności oraz art. 28 ust. 3 ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych poprzez udostępnianie danych osobowych na rzecz T. Sp. z o.o. z siedzibą w T. oraz na rzecz konsorcjum podmiotów: W. S.A. z siedzibą w G. oraz C. S.A. z siedzibą w K. bez podstawy prawnej, tj. bez uprzedniego zawarcia z ww. podmiotami umów powierzenia danych osobowych, o której mowa w art. 28 ust. 3 ogólnego rozporządzenia o ochronie danych, w związku z prowadzeniem strony internetowej Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu Miejskiego w G.,

b)

art. 5 ust. 1 lit. e) w zw. z art. 5 ust. 2, tj. zasady ograniczenia przechowywania, oraz art. 24 ogólnego rozporządzenia o ochronie danych poprzez brak odpowiednich polityk dotyczących przetwarzania danych osobowych w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Miejskiego w G. pod kątem ich aktualności i celowości publikacji oraz określających terminy usunięcia danych osobowych,

c)

art. 5 ust. 1 lit. f) w zw. z art. 5 ust. 2 ogólnego rozporządzenia o ochronie danych, tj. zasady integralności i poufności, zasady prawidłowości, oraz art. 24 ogólnego rozporządzenia o ochronie danych poprzez nieprzeprowadzenie analizy ryzyka związanego z korzystaniem przez Burmistrza G. z kanału YouTube w celu transmisji nagrań z obrad Rady Miasta G.,

d)

art. 5 ust. 1 lit. f) w zw. z art. 5 ust. 2 ogólnego rozporządzenia o ochronie danych, tj. zasady integralności i poufności, oraz art. 32 ogólnego rozporządzenia o ochronie danych poprzez niewdrożenie odpowiednich środków technicznych i organizacyjnych mających na celu zabezpieczenie danych osób fizycznych w związku z przechowywaniem nagrań sesji Rady Miasta G. wyłącznie na serwerach YouTube, bez wykonywania i przechowywania kopii zapasowych tych nagrań w zasobach własnych Urzędu Miejskiego w G.,

e)

art. 5 ust. 2 ogólnego rozporządzenia o ochronie danych, tj. zasady rozliczalności, oraz art. 30 ust. 1 lit. d) oraz f) ogólnego rozporządzenia o ochronie danych poprzez niewskazanie w rejestrze czynności przetwarzania danych osobowych, dla czynności związanych z publikacją informacji na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu Miasta w G., wszystkich odbiorców danych oraz niewskazanie dla tych czynności przetwarzania planowanego terminu usunięcia danych w sposób zapewniający przetwarzanie danych zgodnie z zasadą ograniczonego przechowywania,

nakazuje Burmistrzowi G. dostosowanie operacji przetwarzania danych osobowych do przepisów ogólnego rozporządzenia o ochronie danych, w terminie 60 dni od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna, poprzez:

1)

zaprzestanie udostępniania danych osobowych na rzecz T. Sp. z o.o. z siedzibą w T. oraz na rzecz konsorcjum podmiotów: W. S.A. z siedzibą w G. oraz C. S.A. z siedzibą w K., bez podstawy prawnej, tj. bez uprzedniego zawarcia umów powierzenia danych osobowych z ww. podmiotami, o której mowa w art. 28 ust. 3 ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych, w związku z prowadzeniem strony internetowej Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu Miejskiego w G.,

2)

wdrożenie polityk:

–

określających okresy przetwarzania danych w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Miejskiego w G. zgodne z przepisami prawa lub niezbędne do realizacji celów, dla których dane są przetwarzane,

–

zapewniających przestrzeganie terminów usuwania danych,

3)

przeprowadzenie analizy ryzyka w związku z publikacją nagrań sesji rady miejskiej i wdrożenie odpowiednich środków organizacyjnych i technicznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych na kanale YouTube w związku z transmisją nagrań sesji rady miejskiej oraz przechowywaniem nagrań na serwerach YouTube,

4)

wdrożenie odpowiednich środków organizacyjnych i technicznych mających na celu zabezpieczenie danych osób fizycznych pochodzących z nagrań sesji Rady Miasta G. poprzez zapewnienie dostępności kopii zapasowych w zasobach własnych Urzędu Miejskiego w G.,

5)

ujęcie w rejestrze czynności przetwarzania danych osobowych, dla czynności przetwarzania związanych z prowadzeniem Biuletynu Informacji Publicznej, informacji:

a)

o wszystkich odbiorcach danych, którym dane zostały lub zostaną ujawnione, zgodnie z art. 30 ust. 1 lit. d) ogólnego rozporządzenia o ochronie danych,

b)

o planowanych terminach usunięcia danych, zgodnie z art. 30 ust. 1 lit. f) ogólnego rozporządzenia o ochronie danych.

II.

za naruszenie przepisów art. 5 ust. 1 lit. a), e) i f), art. 5 ust. 2, art. 28, art. 30 ust. 1 lit. d) i f) oraz art. 32 ogólnego rozporządzenia o ochronie danych

nakłada na Burmistrza G. karę pieniężną w kwocie 40.000 zł (słownie: czterdziestu tysięcy złotych i 00/100).

Uzasadnienie

W dniach od 28 stycznia do 1 lutego 2019 r. upoważnieni przez Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych kontrolujący przeprowadzili u Burmistrza G. (dalej także: Burmistrz) kontrolę zgodności przetwarzania danych osobowych z przepisami o ochronie danych osobowych, tj. z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 4.05.2016, str. 1 oraz Dz. Urz. UE L 127 z 23.05.2018, str. 2) oraz ustawą z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1781), zwaną dalej również ustawą. Zakresem kontroli objęty został sposób przetwarzania danych osobowych przez Burmistrza G. w ramach procesu wysyłki korespondencji i prowadzenia Biuletynu Informacji Publicznej (BIP), a także sposób prowadzenia rejestru czynności przetwarzania oraz dokumentowania naruszeń ochrony danych osobowych. W toku kontroli odebrano od pracowników Urzędu Miejskiego w G. ustne wyjaśnienia oraz dokonano oględzin systemów informatycznych służących do przetwarzania danych osobowych i oględzin strony BIP. Stan faktyczny został szczegółowo opisany w protokole kontroli, który został podpisany przez Burmistrza G..

Na podstawie tak zgromadzonego materiału dowodowego ustalono, że w procesie przetwarzania danych osobowych Burmistrz, jako administrator, naruszył przepisy o ochronie danych osobowych. Uchybienia te polegały na:

1)

udostępnianiu danych osobowych na rzecz T. Sp. z o.o. z siedzibą w T. oraz na rzecz konsorcjum podmiotów: W. S.A. z siedzibą w G. oraz C. S.A. z siedzibą w K. bez podstawy prawnej, tj. bez uprzedniego zawarcia z ww. podmiotami umowy powierzenia danych osobowych, o której mowa w art. 28 ust. 3 ogólnego rozporządzenia o ochronie danych, w związku z prowadzeniem strony internetowej Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu Miejskiego w G.;

2)

braku procedur wewnętrznych dotyczących przeglądu zasobów opublikowanych w BIP pod kątem zapewnienia przetwarzania danych zgodnie z zasadą ograniczonego przechowywania, w wyniku czego na stronie BIP Urzędu Miejskiego w G. publikowane są dokumenty zawierające dane osobowe przez okres dłuższy niż wynika to z przepisów prawa;

3)

niewdrożeniu odpowiednich środków technicznych i organizacyjnych mających na celu ochronę praw lub wolności osób fizycznych w związku z przechowywaniem nagrania sesji wyłącznie na serwerach YouTube, bez wykonywania kopii nagrań sesji Rady Miejskiej G. znajdujących się we własnych zasobach urzędu;

4)

nieprzeprowadzeniu analizy ryzyka w związku z korzystaniem przez Burmistrza Miasta G. z kanału YouTube w celu realizacji obowiązku prawnego wynikającego z art. art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj. Dz.U. z 2019 r. poz. 1429), zwanej dalej również udip,

5)

niewskazaniu w rejestrze czynności przetwarzania danych osobowych, dla czynności związanych z publikacją informacji na stronie BIP Urzędu Miejskiego w G., wszystkich odbiorców danych oraz niewskazaniu dla tych czynności przetwarzania planowanego terminu usunięcia danych w sposób zapewniający przetwarzanie danych zgodnie z zasadą ograniczone przechowywania.

W związku z powyższym, w dniu (…) czerwca 2019 r. Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w celu wyjaśnienia okoliczności niniejszej sprawy (sygn. pisma ZSPU.421.3.2019).

W odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego Burmistrz G. pismem z dnia (…) czerwca 2019 r., znak: (…), poinformował, że:

1.

W zakresie uchybień dotyczących okresu publikacji dokumentów w BIP skierował wniosek do Ministra Cyfryzacji o interpretację przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz wniósł o zawieszenie postępowania do czasu otrzymania ww. interpretacji.

2.

Z ustawy o dostępie do informacji publicznej w sposób jednoznaczny wynika, że udostępnianie danych dotyczy osób sprawujących władzę, a nie tych którzy sprawowali władzę. W związku z powyższym, mogą być udostępnianie w BIP oświadczenia majątkowe tylko radnych sprawujących władzę w okresie 5 lat, a zatem w trakcie trwania kadencji, a po tym okresie powinny być usuwane z BIP i przechowywane w formie papierowej, przez okres 6 lat w stosunku do terminów od daty ich złożenia oraz udostępniania na wniosek zgodnie z zasadą jawności.

Do pozostałych uchybień wskazanych przez Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych w piśmie z dnia (…) czerwca 2019 r., nr ZSPU.421.3.2019, stanowiącym zawiadomienie o wszczęciu postępowania, Burmistrz nie ustosunkował się.

Po zapoznaniu się z całością zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych zważył, co następuje:

Prezes UODO jest organem właściwym w sprawie ochrony danych osobowych (art. 34 ustawy) i organem nadzorczym w rozumieniu przepisów RODO (art. 34 ust. 2 ustawy).

I.

Administrator (w tym przypadku Burmistrz) obowiązany jest do wdrożenia odpowiednich środków organizacyjno – technicznych, które zapewnią, że dane osobowe będą przetwarzane zgodnie z prawem, merytorycznie poprawne, adekwatne do celów pozyskania oraz odpowiednio zabezpieczone, by ich przetwarzanie nie naruszało praw i wolności osób fizycznych. Istotne jest także, aby administrator przetwarzał dane osobowe wyłącznie przez czas niezbędny dla realizacji celów pozyskania danych lub czas wynikający z przepisów prawa powszechnie obowiązującego.

W przypadku braku przepisów regulujących czas przetwarzania administrator powinien określić procedury regulujące moment, kiedy dane uznane za zbędne są przez niego usuwane.

Stosownie do art. 4 pkt 2 ogólnego rozporządzenia o ochronie danych, „przetwarzanie” oznacza operację lub zestaw operacji wykonywanych na danych osobowych lub zestawach danych osobowych w sposób zautomatyzowany lub niezautomatyzowany, taką jak zbieranie, utrwalanie, organizowanie, porządkowanie, przechowywanie, adaptowanie lub modyfikowanie, pobieranie, przeglądanie, wykorzystywanie ujawnianie poprzez przesłanie, rozpowszechnianie lub innego rodzaju udostępnianie, dopasowywanie lub łączenie, ograniczanie, usuwanie lub niszczenie.

A o legalności przetwarzania danych można mówić w przypadku spełniania jednej z przesłanek określonych w art. 6 ogólnego rozporządzenia o ochronie danych (dane zwykłe), czy w art. 9 ogólnego rozporządzenia o ochronie danych (dane szczególnych kategorii).

Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na zasady określone w art. 5 ogólnego rozporządzenia o ochronie danych, które mają charakter podstawowy w odniesieniu do całej regulacji. Zasady te należy traktować jako posiadające nadrzędną moc i wyznaczające kierunek działania administratora w realizacji jego zadań wynikających z przepisów prawa.

Podstawową zasadą w ogólnym rozporządzeniu o ochronie danych jest „zasada rozliczalności”, o której mowa w art. 5 ust. 2 ogólnego rozporządzenia o ochronie danych. Zgodnie z tym przepisem, administrator danych jest odpowiedzialny za przestrzeganie wszystkich zasad przy przetwarzaniu danych osobowych (wskazanych w art. 5 ust. 1 ogólnego rozporządzenia o ochronie danych) i musi być w stanie wykazać ich przestrzeganie.

Zasada rozliczalności nakłada zatem na administratora danych ciężar dowodowy, polegający na konieczności wykazania przez niego zarówno przed organem nadzorczym, jak również przed podmiotem danych, dowodów na przestrzeganie wszystkich zasad przetwarzania danych.

Administrator może przetwarzać dane samodzielnie lub powierzyć ich przetwarzanie innemu podmiotowi (podmiot przetwarzający – art. 4 pkt 8 ogólnego rozporządzenia o ochronie danych). Zgodnie z art. 28 ust. 3 ogólnego rozporządzenia o ochronie danych, przetwarzanie przez podmiot przetwarzający odbywa się na podstawie umowy lub innego instrumentu prawnego, które podlegają prawu Unii lub prawu państwa członkowskiego i wiążą podmiot przetwarzający i administratora, określają przedmiot i czas trwania przetwarzania, charakter i cel przetwarzania, rodzaj danych osobowych oraz kategorie osób, których dane dotyczą, obowiązki i prawa administratora. Co istotne, w takim przypadku administrator może korzystać wyłącznie z usług takich podmiotów przetwarzających, które zapewniają wystarczające gwarancje wdrożenia odpowiednich środków technicznych i organizacyjnych, by przetwarzanie spełniało wymogi niniejszego rozporządzenia i chroniło prawa osób, których dane dotyczą (art. 28 ust. 1 ogólnego rozporządzenia o ochronie danych).

Odnosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy wskazać należy, że przeprowadzona kontrola wykazała, że Burmistrz nie zawarł umów powierzenia przetwarzania danych z podmiotami, uczestniczącymi w procesie przetwarzania danych w ramach BIP. Jak ustalono, zasoby BIP Urzędu Miejskiego w G. znajdują się na serwerze podmiotu zewnętrznego, zlokalizowanym w T. w T., który zapewnia parametry techniczne utrzymania strony BIP podmiotów objętych umową, w tym Urzędu Miejskiego w G., na podstawie umowy najmu zawartej pomiędzy Województwem (…) a T. Sp. z o.o. z siedzibą w T. W toku kontroli przedstawiona została umowa nr ABC z dnia (…) lipca 2016 r., obowiązująca od (…) stycznia do (…) grudnia 2017 r., aneks nr 1 z dnia (…) marca 2018 r. do umowy nr CDE na okres od (…) stycznia do (…) grudnia 2018 r. Nie przedstawiono aktualnej umowy pomiędzy Województwem (…) a T. Sp. z o.o. z siedzibą w T. Przedstawiona umowa oraz aneks nr 1 nie zawierały postanowień dotyczących przetwarzania danych osobowych w związku z korzystaniem przez Urząd Miejski w G. z serwera podmiotu zewnętrznego.

W trakcie kontroli ustalono, że w związku z dostarczeniem oprogramowania dotyczącego utworzenia regionalnego biuletynu informacji publicznej, w dniu (…) stycznia 2015 r. zawarta została umowa nr XYZ pomiędzy Województwem (…) a konsorcjum podmiotów: W. S.A. z siedzibą w G. oraz C. S.A. z siedzibą w K. W zawartej umowie nie zostały ujęte postanowienia dotyczące ochrony danych osobowych ani nie została zawarta umowa o powierzeniu przetwarzania danych osobowych związana ze świadczeniem usług serwisowych na rzecz Urzędu Miejskiego w G..

W toku kontroli nie przedstawiono umowy pomiędzy Województwem (…) a Burmistrzem Miasta G., ani nie wykazano innego instrumentu prawnego, z którego wynikałoby, że udostępnienie serwera oraz dostarczenie oprogramowania służącego do utworzenia regionalnego biuletynu informacji publicznej realizowane jest przez Województwo (…) na rzecz Urzędu Miejskiego w G..

Należy tym samym uznać, że Burmistrz Miasta G., w związku z korzystaniem z serwera podmiotu zewnętrznego, tj. T. Sp. z o.o. z siedzibą w T., na którym znajdują się zasoby BIP Urzędu Miejskiego w G. oraz z usług podmiotu zewnętrznego w zakresie serwisowania strony internetowej BIP, tj. konsorcjum podmiotów: W. S.A. z siedzibą w G. oraz C. S.A. z siedzibą w K., nie zawarł z tymi podmiotami umowy powierzenia przetwarzania danych osobowych, a tym samym naruszył art. 28 ust. 3 ogólnego rozporządzenia o ochronie danych.

W przypadku udostępnienia danych osobowych bez podstawy prawnej (bez uprzednio zawartej umowy powierzenia), następuje naruszenie zasady zgodności z prawem (art. 5 ust. 1 lit. a) ogólnego rozporządzenia o ochronie danych) oraz zasady poufności (art. 5 ust. 1 lit. f) ogólnego rozporządzenia o ochronie danych). Burmistrz nie zachował powyższych zasad zlecając prowadzenie BIP ww. podmiotom bez uprzedniego zawarcia umów powierzenia danych. Dopuścił tym samym do braku kontroli nad prawidłowością procesu przetwarzania danych zawartych w BIP i nie wykazał, że następuje on przy spełnieniu wymogów wynikających z przepisów ogólnego rozporządzenia o ochronie danych. W konsekwencji należy również uznać, że Burmistrz w tym zakresie naruszył także zasadę rozliczalności wynikającą z art. 5 ust. 2 ogólnego rozporządzenia o ochronie danych.

Zgodnie z art. 24 ust. 1 ogólnego rozporządzenia o ochronie danych, uwzględniając charakter, zakres, kontekst i cele przetwarzania oraz ryzyko naruszenia praw lub wolności osób fizycznych o różnym prawdopodobieństwie i wadze, administrator wdraża odpowiednie środki techniczne i organizacyjne, aby przetwarzanie odbywało się zgodnie z niniejszym rozporządzeniem i aby móc to wykazać (ust. 1). Jeżeli jest to proporcjonalne w stosunku do czynności przetwarzania, środki, o których mowa w ust. 1, obejmują wdrożenie przez administratora odpowiednich polityk ochrony danych (ust. 2). Ponadto, zgodnie z art. 5 ust. 1 lit. e) ogólnego rozporządzenia o ochronie danych, dane osobowe muszą być przechowywane w formie umożliwiającej identyfikację osoby, której dane dotyczą, przez okres nie dłuższy, niż jest to niezbędne do celów, w których dane te są przetwarzane; dane osobowe można przechowywać przez okres dłuższy, o ile będą one przetwarzane wyłącznie do celów archiwalnych w interesie publicznym, do celów badań naukowych lub historycznych lub do celów statystycznych na mocy art. 89 ust. 1, z zastrzeżeniem że wdrożone zostaną odpowiednie środki techniczne i organizacyjne wymagane na mocy niniejszego rozporządzenia w celu ochrony praw i wolności osób, których dane dotyczą („ograniczenie przechowywania”).

W BIP Urzędu Miejskiego w G. udostępniane są informacje publiczne na podstawie obowiązku ciążącego w tym zakresie na Burmistrzu G., wynikającym z art. 8 ust. 2 udip. Przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, a także przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 stycznia 2007 r. w sprawie Biuletynu Informacji Publicznej (Dz. U z 2007 r. Nr 10, poz. 68), nie precyzują okresu udostępniania informacji w BIP, zarówno minimalnego, jak i maksymalnego. Brak jednak określonych przepisami prawa okresów przetwarzania udostępnionych informacji (zawierających dane osobowe), nie powoduje, że informacje takie można przetwarzać bezterminowo. Wobec powyższego, administrator, zgodnie z zasadą ograniczonego przechowywania, wynikającą z art. 5 ust. 1 lit. e) ogólnego rozporządzenia o ochronie danych, powinien w tym zakresie kierować się przepisami wynikającymi z innych aktów prawa, z których wynika czas, przez jaki może przetwarzać dane osobowe, a w przypadkach, w których prawo nie reguluje okresu retencji danych, po przeprowadzeniu analiz, określić ten okres tak, aby przetwarzanie danych było zgodne z celami, z którymi je pozyskano. Stanowisko takie zaprezentowane zostało także w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 1 marca 2016 r., sygn. akt II SA/Lu 876/15, „z art. 26 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie danych osobowych wynika zasada ograniczenia czasowego udostępnienia danych osobowych w Biuletynie Informacji Publicznej. Zasada ta oznacza, że nawet jeśli określone dane odpowiadają celowi, dla którego są zbierane, to nie powinny być przetwarzane, w tym udostępniane innym podmiotom ad finitum. Czasowym wyznacznikiem powinno być natomiast osiągnięcie celu przetwarzania.” Podkreślić należy, iż ww. wyrok zachowuje aktualność także przy obecnie obowiązujących przepisach o ochronie danych osobowych.

W wyniku oględzin strony Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu Miejskiego w G. ustalono w szczególności, że wśród zamieszczonych tam dokumentów są dokumenty zawierające dane osobowe, tj. oświadczenia majątkowe oraz informacje o wynikach naborów na wolne stanowiska. Najstarsze informacje dotyczą naborów przeprowadzonych w 2012 r. i zawierają informacje o wybranych kandydatach w zakresie: imię i nazwisko oraz miejsce zamieszkania w rozumieniu przepisów ustawy z dnia z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2019 r. poz. 1145), tj. miejscowość, w której osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu. Najstarsze zamieszczone na archiwalnej stronie BIP Urzędu Miejskiego w G. oświadczenia majątkowe dotyczą 2010 r.

Zgodnie z art. 24i ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 506), informacje zawarte w oświadczeniach majątkowych radnych są jawne, z wyłączeniem informacji o adresie zamieszkania osoby składającej oświadczenie oraz o miejscu położenia nieruchomości. Zgodnie z art. 24h ust. 6 ww. ustawy, oświadczenie majątkowe przechowuje się przez 6 lat. Przepisy te stanowią o legalności przetwarzania, w zakresie zarówno gromadzenia, jak i publikowania danych osobowych zawartych w oświadczeniach majątkowych. Stanowisko takie znajduje również potwierdzenie w piśmiennictwie. „Zgodnie z art. 24h ust. 6 u.s.g., art. 25c ust. 6 u.s.p. oraz art. 27c ust. 6 u.s.w. oświadczenie majątkowe przechowuje się przez sześć lat. Zważywszy na jawny charakter tychże oświadczeń i ich zakwalifikowanie do informacji publicznych, założyć można, iż powinno się je udostępniać przez sześć lat. Nie ma przy tym znaczenia, czy osoba, która złożyła oświadczenie, wciąż pełni swoją funkcję. Ustawodawca nie przewidział krótszego okresu niż 6 lat, dlatego wydaje się, że raz złożone oświadczenie pozostaje jawne przez cały ten okres” (K. Janaczek, Publikacja oświadczeń majątkowych [w:] (red.) B. Dolnicki Jawność w samorządzie terytorialnym [online]. LEX, 2019-08-15 17:49 [dostęp: 2019-08-23 15:31]. Dostępny w Internecie: https://sip.lex.pl/#/monograph/369356174/275075).

Publikację ogłoszeń o naborach reguluje natomiast art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1282), zgodnie z którym ogłoszenie o wolnym stanowisku urzędniczym, w tym kierowniczym stanowisku urzędniczym, oraz o naborze kandydatów na to stanowisko umieszcza się w Biuletynie Informacji Publicznej. Ponadto, na podstawie art. 15 ust. 1 ww. ustawy, niezwłocznie po przeprowadzonym naborze informacja o wyniku naboru jest upowszechniana przez umieszczenie na tablicy informacyjnej w jednostce, w której był przeprowadzony nabór, oraz opublikowanie w Biuletynie przez okres co najmniej trzech miesięcy. Tym samym ustawodawca wskazał minimalny termin publikacji wyników wyboru, nie określając okresu maksymalnego, natomiast określenie terminu maksymalnego, tj. terminu po jakim powinien on te dane usunąć z BIP, ustawodawca pozostawił administratorowi (podmiotowi zobowiązanemu do udostępnienia informacji). Przy określaniu okresu przetwarzania danych w BIP administrator powinien brać pod uwagę przepisy prawa regulujące czas przetwarzania, a w przypadku braku regulacji prawnych określających okres publikacji osiągnięcie celu przetwarzania oraz zasadę ograniczenia przechowywania.

W kontekście powyższego należy stwierdzić, że opublikowane w BIP informacje, dla których termin publikacji nie wynika z przepisów prawa, powinny zostać poddane ocenie, zgodnie z formalną procedurą (wprowadzoną przez administratora), zapewniającą usystematyzowane kształtowanie BIP, tak aby wszystkie informacje, dla których cel przetwarzania został osiągnięty, zostały z BIP usunięte. Jak ustalono w toku kontroli, w Urzędzie Miejskim w G. została wdrożona wewnętrzna procedura dotycząca prowadzenia BIP, jednakże nie zawiera ona zasad dotyczących przeglądu danych opublikowanych w BIP pod kątem zapewnienia ich przetwarzania zgodnie z zasadą ograniczonego przechowywania. Burmistrz Miasta G. naruszył tym samym dyspozycję zawartą w art. 5 ust. 1 lit. e) oraz art. 24 ust. 2 ogólnego rozporządzenia o ochronie danych.

W tym miejscu wskazać należy, iż Burmistrz pismem z dnia (…) czerwca 2019 r., znak: (…), poinformował Prezesa Urzędu o skierowaniu wniosku do Ministra Cyfryzacji o interpretację przepisów udip oraz wniósł o zawieszenie postępowania do czasu otrzymania ww. interpretacji. Odnosząc się do wniosku Burmistrza o zawieszenie niniejszego postępowania do czasu uzyskania odpowiedzi od Ministra Cyfryzacji dotyczącej interpretacji przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej w zakresie okresów udostępniania informacji publicznej, wskazać należy, iż Prezes Urzędu nie przychylił się do ww. wniosku. W ocenie Prezesa Urzędu Minister Cyfryzacji, jako podmiot odpowiedzialny za stworzenie głównej strony Biuletynu Informacji Publicznej, nie jest podmiotem właściwym do interpretacji przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, a wydawane przez niego wytyczne nie są prawnie wiążące. Podkreślenia wymaga, że to Burmistrz jest administratorem, a zatem to na nim spoczywa obowiązek zapewnienia, aby przetwarzanie danych zamieszczonych w BIP było zgodne z przepisami ogólnego rozporządzenia o ochronie danych, tym samym zgodne z zasadą ograniczenia przechowywania, określoną w art. 5 ust. lit. e ogólnego rozporządzenia o ochronie danych. Burmistrz powinien opracować i wdrożyć procedury, z których będą wynikały terminy usuwania z BIP informacji zawierających dane osobowe oraz zasady dokonywania przeglądów zawartości BIP w celu weryfikacji, czy określone w ten sposób terminy usuwania danych osobowych są przestrzegane (art. 24 ogólnego rozporządzenia o ochronie danych).

Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że Burmistrz Miasta G. nie określił w procedurach wewnętrznych terminu usuwania danych opublikowanych w Biuletynie Informacji Publicznej, jak również nie opracował procedur dotyczących przeglądu zasobów danych w materiałach opublikowanych w BIP pod kątem zapewnienia przetwarzania danych zgodnie z zasadą ograniczenia przechowywania. W związku z brakiem takich procedur, jak stwierdzono w toku kontroli, na stronie BIP Urzędu Miejskiego w G. publikowane są dokumenty zawierające dane osobowe przez okres dłuższy, niż jest to niezbędne do celów, w których dane te są przetwarzane, a nawet przez okres dłuższy, niż wynika to z przepisów prawa określających okres przechowywania dokumentów zawierających dane osobowe, jak to ma miejsce w odniesieniu do oświadczeń majątkowych. W tym miejscu podkreślić należy, że skutkiem powyższego jest umożliwienie dostępu do danych nieograniczonej liczbie użytkowników Internetu. Każdy bowiem, kto ma dostęp do Internetu, w dowolnym czasie i bez żadnych ograniczeń może przeglądać zasoby BIP Urzędu Miejskiego w G., a w konsekwencji mieć wgląd w dane osobowe, które w tych zasobach się znajdują. Tym samym Burmistrz Miasta G. naruszył art. 5 ust. 1 lit. e) ogólnego rozporządzenia o ochronie danych.

Ponadto, z uwagi na to, że przedmiotowa procedura regulować ma istotne dla procesu przetwarzania danych osobowych czynności na tych danych w celu zapewnienia realizacji zasady ograniczenia przechowywania, to należy ją traktować jako politykę ochrony danych, o której mowa w art. 24 ust. 2 ogólnego rozporządzenia o ochronie danych. W konsekwencji, wobec braku tej procedury stwierdzić należy naruszenie przez Burmistrza także i tego przepisu ogólnego rozporządzenia o ochronie danych w kontekście zasady rozliczalności wyrażonej w art. 5 ust. 2 ogólnego rozporządzenia o ochronie danych.

Odnosząc się natomiast do procesu przetwarzania danych osobowych w związku z publikacją nagrań z sesji rady miejskiej wskazać należy, że na podstawie art. 20 ust. 1b ustawy o samorządzie gminnym obrady rady gminy są transmitowane i utrwalane za pomocą urządzeń rejestrujących obraz i dźwięk. Nagrania obrad są udostępniane w Biuletynie Informacji Publicznej i na stronie internetowej gminy oraz w inny sposób zwyczajowo przyjęty. Burmistrz, jako administrator, decydując się na wybór narzędzi służących do transmisji danych w Internecie oraz utrwalania ich za pomocą urządzeń rejestrujących obraz i dźwięk jest odpowiedzialny za proces przetwarzania tych danych oraz realizację zasad wynikających z przepisów ogólnego rozporządzenia o ochronie danych, w tym za wykazanie ich przestrzegania (rozliczalność). Na Burmistrzu spoczywa zatem obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa danych przetwarzanych wraz z realizacją prawa dostępu do informacji publicznej w trybie art. 8 udip. Należy ponownie zwrócić uwagę na art. 24 ust. 1 ogólnego rozporządzenia o ochronie danych i wynikający z niego obowiązek wdrożenia przez administratora (a zatem przez Burmistrza) odpowiednich środków technicznych i organizacyjnych, aby przetwarzanie odbywało się zgodnie z niniejszym rozporządzeniem i aby móc to wykazać. Zgodnie z art. 32 ust. 1 RODO uwzględniając stan wiedzy technicznej, koszt wdrażania oraz charakter, zakres, kontekst i cele przetwarzania oraz ryzyko naruszenia praw lub wolności osób fizycznych o różnym prawdopodobieństwie wystąpienia i wadze, administrator i podmiot przetwarzający wdrażają odpowiednie środki techniczne i organizacyjne, aby zapewnić stopień bezpieczeństwa odpowiadający temu ryzyku, w tym zdolność do ciągłego zapewnienia poufności, integralności, dostępności i odporności systemów i usług przetwarzania oraz zdolność do szybkiego przywrócenia dostępności danych osobowych i dostępu do nich w razie incydentu fizycznego lub technicznego, o których mowa w art. 32 ust. 1 lit. b) oraz lit. c) ogólnego rozporządzenia o ochronie danych.

W świetle ww. przepisów ogólnego rozporządzenia o ochronie danych na administratorze ciąży obowiązek wdrożenia adekwatnych środków technicznych i organizacyjnych, których wybór pozostaje w gestii administratora i powinien być poprzedzony analizą ryzyka naruszenia praw lub wolności osób fizycznych. Jak wskazuje się w piśmiennictwie, „środki te powinny być odpowiednie, przez co rozumieć należy dążenie do tego, aby środki były skuteczne, a więc pozwalały na zapobieganie naruszeniom ochrony danych lub ograniczenie do minimum ryzyka ich wystąpienia, mając na względzie fakt, iż całkowite wyeliminowanie ryzyka może nie być realne” (P. Fajgielski, Komentarz do art. 32 [w:] red. P. Fajgielski, Ogólne rozporządzenie o ochronie danych. Ustawa o ochronie danych osobowych. Komentarz. Wolters Kluwer Polska, 2018).

W toku kontroli ustalono, że w związku z obowiązkiem transmisji i publikacji obrad Rady Miejskiej G. w BIP utworzony został kanał na YouTube oraz zawarta została umowa z podmiotem zewnętrznym na transmisję posiedzeń organów Miasta G. w sieci Internet poprzez platformę YouTube.com. Publikacja danych osobowych przetwarzanych w związku z nagrywaniem i publikacją obrad sesji Rady Miejskiej G. realizowana jest z wykorzystaniem kanału YouTube. Na stronie BIP Urzędu Miejskiego w G. zamieszczony został link do dedykowanego kanału YouTube. Z ustaleń kontroli wynika, że z chwilą zakończenia nagrania sesji, nagranie to zostaje automatycznie zapisane na stronie YouTube, a w Urzędzie Miejskim w G. nie pozostaje żadna kopia tego nagrania. W związku z brakiem kopii nagrania sesji, w przypadku utraty danych zamieszczonych na stronie YouTube, Burmistrz G. utraci dostęp do zapisu nagrania, a nie mając odpowiednich środków technicznych i organizacyjnych odpowiadających temu ryzyku, nie ma możliwości zapewnienia poufności, integralności, dostępności i odporności systemów i usług przetwarzania oraz zdolności do szybkiego przywrócenia dostępności danych osobowych i dostępu do nich w razie incydentu fizycznego lub technicznego, o którym mowa w art. 32 ust. 1 lit. b) oraz lit. c) ogólnego rozporządzenia o ochronie danych. Jak wynika z materiału dowodowego Burmistrz nie wskazał, iż istnieją procedury, które dawałyby gwarancję ochrony danych osobowych przetwarzanych na kanale YouTube.

Decyzja o korzystaniu z kanału YouTube nie została poprzedzona analizą możliwych ryzyk wynikających z korzystania z tego narzędzia podczas przetwarzania danych osobowych uczestników sesji Rady Miejskiej. W szczególności, decydując się na korzystanie z kanału YouTube nie wzięto pod uwagę, że korzystanie przez administratora z zasobów i narzędzi oferowanych przez podmioty zewnętrzne, w tym przypadku przez podmiot prowadzący kanał YouTube, może wiązać się z wyższym ryzykiem naruszenia ochrony danych osobowych ze względu na fakt, że środki organizacyjne i techniczne wykorzystywane dla ochrony danych osobowych opublikowanych na YouTube zostały określone i wdrożone przez Google LLC (z siedzibą w USA), właściciela YouTube. Analiza ryzyka dla przetwarzania danych osobowych w związku z ich publikacją w BIP jest szczególnie istotna ze względu na fakt, że Burmistrz G. wykorzystuje kanał YouTube zarówno w celu transmisji danych na YouTube z sesji Rady Miejskiej, jak i w celu dalszego przechowywanie nagrań z sesji wyłącznie na serwerach YouTube (nie posiada własnych kopii zapasowych nagrań – co także może prowadzić do naruszenia zasady ciągłości procesów). Brak analizy ryzyka i brak procedur doprowadził do naruszenia zasady rozliczalności – art. 5 ust. 2 ogólnego rozporządzenia o ochronie danych.

Należy tym samym uznać, że Burmistrz Miasta G. w związku z obowiązkiem transmisji i publikowania nagrań sesji Rady Miejskiej w Biuletynie Informacji Publicznej nie dokonując analizy ryzyka, nie wdrożył odpowiednich środków bezpieczeństwa, o których mowa w art. 32 ogólnego rozporządzenia o ochronie danych, odpowiadających ryzyku naruszenia praw lub wolności osób fizycznych. Wskazać należy, iż obowiązkiem administratora podczas przetwarzania danych, jest określenie ryzyka przy uwzględnieniu charakteru, zakresu i kontekstu przetwarzanych danych, co wynika z art. 24 ust. 1 ogólnego rozporządzenia danych.

Z ustaleń kontroli nie wynika, aby zastosowano środki organizacyjne i techniczne mające na celu zabezpieczenie danych osób fizycznych w związku z przechowywaniem nagrań sesji Rady Miejskiej wyłącznie na serwerach YouTube poprzez wykonywanie kopii zapasowych tych nagrań i przechowywanie ich w zasobach własnych Urzędu Miejskiego w G.. Tym samym administrator nie wdrożył odpowiednich środków organizacyjnych i technicznych, o których mowa w wyżej powołanym art. 32 ogólnego rozporządzenia o ochronie danych.

W toku kontroli stwierdzono także braki w zakresie prowadzenia rejestru czynności przetwarzania danych osobowych. Stosownie do art. 30 ust. 1 ogólnego rozporządzenia o ochronie danych, każdy administrator oraz – gdy ma to zastosowanie - przedstawiciel administratora prowadzą rejestr czynności przetwarzania danych osobowych, za które odpowiadają. W rejestrze tym zamieszcza się wszystkie następujące informacje:

a)

imię i nazwisko lub nazwę oraz dane kontaktowe administratora oraz wszelkich współadministratorów, a także gdy ma to zastosowanie – przedstawiciela administratora oraz inspektora ochrony danych;

b)

cele przetwarzania;

c)

opis kategorii osób, których dane dotyczą, oraz kategorii danych osobowych;

d)

kategorie odbiorców, którym dane osobowe zostały lub zostaną ujawnione, w tym odbiorców w państwach trzecich lub w organizacjach międzynarodowych;

e)

gdy ma to zastosowanie, przekazania danych osobowych do państwa trzeciego lub organizacji międzynarodowej, w tym nazwa tego państwa trzeciego lub organizacji międzynarodowej, a w przypadku przekazań, o których mowa w art. 49 ust. 1 akapit drugi, dokumentacja odpowiednich zabezpieczeń;

f)

jeżeli jest to możliwe, planowane terminy usunięcia poszczególnych kategorii danych;

g)

jeżeli jest to możliwe, ogólny opis technicznych i organizacyjnych środków bezpieczeństwa, o których mowa w art. 32 ust. 1 ogólnego rozporządzenia o ochronie danych.

W toku kontroli ustalono, że w Urzędzie Miejskim w G. opracowany został rejestr czynności przetwarzania, w którym ujęte zostały 54 czynności przetwarzania. W rejestrze tym nie został jednak wskazany planowany termin usunięcia danych osobowych poprzez wskazanie konkretnego okresu przechowywania, w rejestrze odwołano się w tym zakresie jedynie do jednolitego rzeczowego wykazu akt dla gmin. Pismem z dnia (…) lutego 2019 r., znak: (…), Burmistrz przesłał do Urzędu Ochrony Danych Osobowych przykładowe karty z rejestru czynności, w tym kartę dotyczącą czynności przetwarzania związaną z publikacją w BIP oświadczeń majątkowych. Jak wynika z tej karty, planowany termin usunięcia danych z BIP został określony przez Burmistrza na 5 lat, co w przypadku oświadczeń majątkowych jest niezgodne z treścią art. 24h ust. 6 ustawy o samorządzie gminnym. Ponadto, w piśmie z dnia (…) czerwca 2019 r., znak: (…), Burmistrz przesłał wyjaśnienia, z których wynika, że „z ustawy o dostępie do informacji publicznej w sposób jednoznaczny wynika, że udostępnianie danych dotyczy osób sprawujących władzę, a nie tych którzy sprawowali władzę. W związku z powyższym mogą być udostępnianie w bip oświadczenia majątkowe tylko radnych sprawujących władzę w okresie 5 lat, a zatem w trakcie trwania kadencji, a po tym okresie powinny być usuwane z bip i przechowywane w formie papierowej, przez okres 6 lat w stosunku do terminów od daty ich złożenia oraz udostępniania na wniosek zgodnie z zasadą jawności”. Powyższe stanowisko Burmistrza jest nieprawidłowe, bowiem, jak wskazano wyżej, z przepisów ustawy o samorządzie gminnym wynika, iż okres przechowywania takich informacji wynosi 6 lat. Ponadto, ponownie należy przywołać stanowisko piśmiennictwa w tym zakresie: „(…) [n]ie ma przy tym znaczenia, czy osoba, która złożyła oświadczenie, wciąż pełni swoją funkcję. Ustawodawca nie przewidział krótszego okresu niż 6 lat, dlatego wydaje się, że raz złożone oświadczenie pozostaje jawne przez cały ten okres” (K. Janaczek, Publikacja oświadczeń majątkowych [w:] (red.) B. Dolnicki Jawność w samorządzie terytorialnym [online]. LEX, 2019-08-15 17:49 [dostęp: 2019-08-23 15:31]. Dostępny w Internecie: https://sip.lex.pl/#/monograph/369356174/275075). W związku z powyższym podkreślić należy w tym miejscu, że obowiązek prowadzenia BIP i udostępniania w nim informacji publicznych wynika z przepisów udip. Skoro zatem ustawodawca przesądził, że oświadczenia majątkowe są jawne (z wyłączeniem informacji o adresie zamieszkania osoby składającej oświadczenie oraz o miejscu położenia nieruchomości), to należy uznać, że stanowią informację publiczną, która podlega publikacji w BIP przez okres wynikający z przepisów ustawy o samorządzie gminnym, tj. przez okres 6 lat, niezależnie od tego, czy dana osoba nadal jest radnym, czy też już przestała nim być. W konsekwencji, to właśnie termin 6 lat powinien zostać wskazany w prowadzonym przez Burmistrza rejestrze czynności przetwarzania danych osobowych jako planowany termin usunięcia danych osobowych zawartych w treści oświadczenia majątkowego.

W rejestrze czynności przetwarzania nie zostali również wskazani wszyscy odbiorcy danych, w tym podmioty przetwarzające, podczas gdy w toku kontroli przedstawione zostały umowy z podmiotami świadczącymi usługę udostępnienia serwera, na którym przechowywane są zasoby BIP oraz usługę gwarancji w związku z utworzeniem regionalnego biuletynu informacji publicznej, co wiąże się z dostępem przez te podmioty do danych osobowych przetwarzanych przez Burmistrza w związku z prowadzeniem BIP. Ponadto, w rejestrze czynności przetwarzania nie wskazano podmiotu prowadzącego kanał YouTube, na którym dostępne są nagrania sesji Rady Miejskiej G.. Należy w tym miejscu podnieść, że zgodnie z art. 4 pkt 9 zdanie pierwsze ogólnego rozporządzenia o ochronie danych, „odbiorca” oznacza osobę fizyczną lub prawną, organ publiczny, jednostkę lub inny podmiot, któremu ujawnia się dane osobowe, niezależnie od tego, czy jest stroną trzecią. Jak wskazuje się w piśmiennictwie, „za odbiorcę danych w rozumieniu komentowanego przepisu uznać trzeba m.in. podmiot przetwarzający dane na zlecenie administratora, któremu administrator ujawnia dane osobowe” (Fajgielski Paweł, Komentarz do rozporządzenia nr 2016/679 w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych), [w:] Ogólne rozporządzenie o ochronie danych. Ustawa o ochronie danych osobowych. Komentarz.). Wskazać również należy, że z art. 30 ust. 1 lit. d) ogólnego rozporządzenia o ochronie danych wynika obowiązek wymienienia w rejestrze czynności przetwarzania wszystkich odbiorców danych, niezależnie od tego, czy mają siedzibę w państwie członkowskim Unii Europejskiej, czy też w państwie trzecim.

Należy tym samym uznać, że Burmistrz nie wskazał w rejestrze czynności przetwarzania danych osobowych wszystkich odbiorców danych oraz nie wskazał dla wszystkich czynności przetwarzania planowanego terminu usunięcia danych, a tym samym naruszył art. 30 ust. 1 lit. d) oraz f) ogólnego rozporządzenia o ochronie danych oraz art. 5 ust. 2 ogólnego rozporządzenia o ochronie danych, tj. zasadę rozliczalności.

Podsumowując wskazać należy, iż powyższe naruszenia świadczą, że Burmistrz nie przetwarza danych osobowych zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 5 ust. 1 lit. a), e) i f) ogólnego rozporządzenia o ochronie danych. W konsekwencji oznacza to naruszenie zasady rozliczalności, o której mowa w art. 5 ust. 2 ogólnego rozporządzenia o ochronie danych, zgodnie z którym administrator jest odpowiedzialny za przestrzeganie przepisów ust. 1 i musi być w stanie wykazać ich przestrzeganie („rozliczalność”). W tym miejscu podkreślenia wymaga, że zasady określone w art. 5 ust. 1 ogólnego rozporządzenia o ochronie danych stanowią punkt wyjścia dla realizacji obowiązków administratora oraz praw osób, których dane dotyczą, jak również dla oceny legalności tych procesów.

II.

Na podstawie art. 58 ust. 2 lit. i ogólnego rozporządzenia o ochronie danych, każdemu organowi nadzorczemu przysługuje uprawnienie do zastosowania, oprócz lub zamiast innych środków naprawczych przewidzianych w art. 58 ust. 2 lit. a) – h) oraz lit. j) tego rozporządzenia, administracyjnej kary pieniężnej na mocy art. 83 rozporządzenia, zależnie od okoliczności konkretnej sprawy. Mając na uwadze powyższe ustalenia, Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych, korzystając z przysługującego mu uprawnienia określonego we wskazanym przepisie ogólnego rozporządzenia o ochronie danych stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające nałożenie na Burmistrza administracyjnej kary pieniężnej.

Przy ustalaniu wysokości kary Prezes UODO wziął pod uwagę następujące okoliczności sprawy, poczytywane na niekorzyść Burmistrza oraz wpływające obciążająco na wymiar nałożonej kary finansowej:

1.

Czas trwania naruszeń objętych nakazem określonym w niniejszej decyzji – stwierdzone nieprawidłowości nie zostały usunięte ani w toku kontroli przeprowadzonej u Burmistrza, ani w toku postępowania administracyjnego. Podkreślić należy, że kontrola wykazała, że najstarsze znajdujące się w BIP informacje o naborze na wolne stanowiska dotyczą naborów przeprowadzonych w 2012 r., a najstarsze oświadczenia majątkowe dotyczą 2010 r.

2.

Wszelkie stosowne wcześniejsze naruszenia ze strony administratora – udostępnienie przez Burmistrza formularzy PIT-11 i PIT-37 w wersji niezanonimizowanej na stronie internetowej BIP (Prezes Urzędu wydał w tej sprawie decyzję upominającą Burmistrza z dnia 6 grudnia 2018 r., znak: ZSPU.440.46.2018.(…), oraz decyzję utrzymującą ją w mocy z dnia 7 maja 2019 r., znak: ZSPU. 440.46.2018.(…).II).

3.

Umyślny charakter naruszenia – Burmistrz w związku z naruszeniem wskazanym w pkt 2 i przeprowadzonym w tym zakresie postępowaniem administracyjnym przez Prezesa UODO nie wdrożył żadnych rozwiązań w celu przeciwdziałania w przyszłości tego typu naruszeniom, w tym procedury dotyczącej przeglądu zasobów danych w materiałach opublikowanych w BIP. Zatem, w sposób świadomy i celowy Burmistrz udostępniał dane w BIP bez wprowadzenia w tym zakresie odpowiednich procedur, uznając, że nie jest do tego zobowiązany (na co wskazuje także skierowany przez Burmistrza do Ministra Cyfryzacji wniosek o interpretację przepisów udip).

4.

Stwierdzone w toku kontroli naruszenia dotyczą osób, których dane znajdują się w treści materiałów stanowiących informację publiczną, opublikowanych w BIP Urzędu Miejskiego w G.. Podkreślić ponownie należy, że kontrola wykazała, że najstarsze znajdujące się w BIP informacje o naborze na wolne stanowiska dotyczą naborów przeprowadzonych w 2012 r., a najstarsze oświadczenia majątkowe dotyczą 2010 r. Zakres przetwarzanych danych ww. osób w ramach wskazanych materiałów obejmuje tzw. dane „zwykłe”. Zakres tych danych jest szeroki i obejmuje w szczególności szczegółowe informacje o stanie majątkowym określonej osoby.

5.

Wysoki stopień odpowiedzialności administratora – wobec braku działań Burmistrza zmierzających do zapewnienia odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa danych oraz niewdrożenia stosownych polityk ochrony danych. Skutkiem powyższego jest umożliwienie dostępu do danych nieograniczonej liczbie użytkowników Internetu.

6.

Brak współpracy administratora po wszczęciu postępowania – administrator w odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego nie odniósł się do wskazanych w nim naruszeń poza kwestią związaną z terminem retencji danych udostępnionych na stronie internetowej BIP.

Ustalając wysokość administracyjnej kary pieniężnej, Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych nie znalazł podstaw do uznania, że zachodziły jakiekolwiek okoliczności łagodzące, mające wpływ na ostateczny wymiar kary.

Żadnego wpływu na wymiar kary nie miała okoliczność braku dowodów wskazujących na uzyskanie przez Burmistrza korzyści finansowych, jak i uniknięcie strat w związku z naruszeniem.

W przedmiotowej sprawie organ nie rozważał przy nałożeniu kary okoliczności, o których mowa w art. 83 ust. 2 lit. j) ogólnego rozporządzenia o ochronie danych, z uwagi na brak stosowania przez administratora kodeksów postępowania oraz zatwierdzonych mechanizmów certyfikacji.

Decydując, czy nałożyć administracyjną karę pieniężną, a także ustalając jej wysokość, za najistotniejsze Prezes UODO uznał poważny charakter naruszenia wynikający z udostępnienia danych osobowych bez podstawy prawnej innym podmiotom oraz naruszenie zasady rozliczalności.

Ponadto, Prezes Urzędu wziął pod uwagę, iż oceniany organ jest jednostką sektora publicznego, a szacując wysokość kary wziął pod uwagę także wysokość jej budżetu na rok 2018 r., sposób jego realizacji oraz budżet na rok 2019 r.

W tym miejscu wskazać również należy na treść art. 102 ustawy o ochronie danych osobowych, z którego wynika ograniczenie wysokości (do 100.000 zł) kary, jaka może zostać nałożona na jednostkę sektora publicznego.

W ocenie Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, zastosowana administracyjna kara pieniężna w wysokości 40.000 zł spełnia w ustalonych okolicznościach niniejszej sprawy funkcje, o których mowa w art. 83 ust. 1 ogólnego rozporządzenia o ochronie danych, tzn. jest w tym indywidualnym przypadku skuteczna, proporcjonalna i odstraszająca.

Należy uznać, że kara będzie skuteczna, jeżeli jej nałożenie doprowadzi do tego, że Burmistrz stosować będzie takie środki techniczne i organizacyjne, które zapewnią przetwarzanym danym stopień bezpieczeństwa odpowiadający ryzyku naruszenia praw i wolności osób oraz wadze zagrożeń towarzyszącym procesom przetwarzania tych danych osobowych.

W ocenie Prezesa UODO zastosowana kara pieniężna jest proporcjonalna do stwierdzonego naruszenia, szczególnie ze względu na wagę naruszenia, kategorie danych osobowych, których dotyczyło naruszenie, brak realizacji obowiązków administratora wynikających z ogólnego rozporządzenia o ochronie danych i czas trwania naruszenia (naruszenia objęte nakazem nie zostały usunięte w toku kontroli).

Odstraszający charakter kary pieniężnej wiąże się z zapobieganiem naruszeń w przyszłości oraz przykładanie większej wagi do realizacji zadań administratora. Kara ma odstraszać zarówno administratora, przed ponownym naruszeniem, jak i inne podmioty. Nakładając niniejszą decyzją administracyjną karę pieniężną za naruszenie przepisów o ochronie danych osobowych Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych wziął pod uwagę oba aspekty: po pierwsze - charakter represyjny, Burmistrz naruszył przepisy ogólnego rozporządzenia o ochronie danych, po drugie - charakter prewencyjny, zarówno Burmistrz, jak i inni administratorzy, będą skutecznie zniechęceni do naruszania w przyszłości prawa ochrony danych osobowych, jednocześnie dokładając większej staranności przy realizacji swoich obowiązków wynikających z ogólnego rozporządzenia o ochronie danych.

Celem nałożonej kary jest doprowadzenie do właściwego wykonywania przez Burmistrza obowiązków przewidzianych w art. 5 ust. 1 lit. a), e) i f), art. 5 ust. 2, art. 24 ust. 1 i 2, art. 28 ust. 3, art. 30 ust. 1 lit. d) i f) oraz art. 32 ust. 1 ogólnego rozporządzenia o ochronie danych, a w konsekwencji do prowadzenia procesów przetwarzania danych zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

Wobec powyższego, Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych rozstrzygnął, jak w sentencji.